KANSER NEDİR ?
Kanser vücudumuzun normal hücrelerinden ortaya çıkan bir hastalıktır. Bizim vücudumuzun doku ve organlarında ( kaslar, kemikler, akciğer, karaciger vs. ) milyonlarca hücre bulunmaktadır. Her hücre içinde, onun gelişimini, fonksiyonunu, çoğalmasını ve ölümünü kontrol eden genler bulunmaktadır.
Genelde, vücudumuzdaki hücreler genlerden gelen talimatlara uymakta ve sağlıklı kalmamızı sağlamaktadır. Bazen de bu talimatlara uymayan hücreler meydana gelebilir ve bu durumdaki hücreler anormal davranışlarda bulunabilirler. Bu anormal davranışlardan bir tanesi, kontrolsüz çoğalma neticesinde meydsana gelen tümor oluşumudur.
Tümörlerin benign ( iyi huylu ) ve malign ( kötü huylu – kanser ) ikiye ayrılır. Benign tümörler genelde bir yerde lokalize kalır ve ender olarak hayat tehdit ederler. Buna karşı malign tümörler çevre dokulara istila ( invazyon ) ederek daha uzak organlara geçebilirler (Metastaz). Bu malign tümörler erken tanı ve tedavi çok önemlidir
RADYOTERAPİ NEDİR ?
Radyoterapi, kanser hücrelerin yok etmek amacıyla, bazı enerji tiplerine sahip ışınların ( X, gamma, electron, nötron ) kullanıldığı bir tedavi yöntemidir. Radyoterapi, şua tedavi veya bazen ışın tedavisi olarak da halk arasında bilinmektedir.
Yüksek dozlarda uygulanan ışınlar, kanser hücrelerinin genetik yapısını yani DNA'yı bozarak, bu hücrelerin çoğalması veya bölünmesini engellemektedir. Bazen de başka mekanizmlarla kanser hürelerin ölümüne yol açmaktadır. Radyoterapi genelde 2 şekilde uygulanmaktadır.
1. EKSTERNAL RT: ışın vücut dışında bulunan bir kaynaktan tedavi edilecek bölgeye uygulanabilmektedir. Gayet kolay, acısız ve hasta ayaktan tedavi olmaktadır. Tedavi haftada 5 gün ve genelde 1 kere olacak şekildeverilmektedir. Bu tedavi bazen haftalarca sürebilir (5 gün ile 7 hafta).
Tedavi öncesi doktor muayenesinden sonra planlama 'SİMULASYON' yapılır. Burada, hasta kıpırdamadan yatacak ve tedavi edilecek bölgenin tesbiti, işaretlenme yapılır. Bu işlem bazen 15 dakika, bazende 1 saat sürebilir. Bu işlem tamalandıktan sonar 'FİZİK PLANLAMASI' na geçilir ve tedavi süresi tesbit edilir.
SİMULASYON ve FİZİK PLANLAMA işlemleri tamamlandıktan sonra hasta tedavisi hazır hale gelmektedir. İlk tedavide hastalar tedirginlik yaşayabilirler. Tedavi önceside doktorunuz sizi bilgilendirecektir. Tedavi masaya yattıktan sonra simulasyon sırasında yapılan işaretlemeye göre ayarlanma yapılır. Radyoterapi ekibi cihazı çalıştırmak için tedavi odasına cıkar ve bir kamera sistemiyle sizi takip ederler. Işın tedavisi genelde dakikalar surer ve tedavi sırasında uygulanan ışınlar görülmez ve herhangi bir acı hissedilmez.
2. İNTERNAL BRAKİTERAPİ: Bu ışınlama yönteminde genelde içine boşluk olan organlarda ( Rahim, yemek borusu, nefes borusu gibi ) ve implantlar ( çubuk ) aracıyla uygulanmaktadır.
YAN ETKİ
Işın tedavisi boyunca meydana elebilecek yan etkiler tedavi uygulanan bölgeye gore değişir. Örneğin karın bölgeside yapılan ışınlamalarda ishal meydana gelebilir. En çok görülen yan etkiler arasında halsizlik, iştahsızlık, bulantı ve kusma ve ışınlanan ciltte kızarma, soyulma ve bazen de çatlamalar. Bu yan etkileri azaltmak veya ortadan kaldırmak için doktorumuz gereken bilgi ve ilaçlar verecektir.
TAKİP
Genelde tedavi bittikten 3-4 hafta sonra hastalar yeniden muayene edilir ve ışınlanan yer kontrol edilir. Tedavi sonrası hastalar iyi dinlenmelidir, çünkü ışına maruz kalan mormal dokuların kendi kendini yineleme sürecine girerler. Daha sonra hastalığın tipine gore takip programımız düzenlenir. |